Plaats reactie

beroepsfamilienamen

greetjepittery
greetjepittery
Moderator
Berichten: 2104
Stamboom : Grafisch
Stamboom bekijken
OEROUDE en (soms) nog BESTAANDE BEROEPEN via Familienamen...

1) "Familienamen duiden het beroep, het ambt of de activiteit aan van de eerste naamdragers",
    aldus prof. A. Marynissen; zie haar site : http://www.familienaam.be/alles-over-familienamen

2) "De betekenis van de Nederlandse familienamen : Beroepsnamen, P.J. Meertens,
    http://www.dbnl.org/tekst/meer035bete01_01/meer035bete01_01_0005.php
    Op basis van de studie van A. Rutgers : voor NL, maar ook interessant voor VL

3) M.V. maakt een onderscheid in handenarbeid, 'andere' en... beroepsbijnamen :
    http://home.scarlet.be/~tsd22610/page9.htm
    >>> Familienamen die reeds uit de middeleeuwen stammen (en dus ook die beroepen);
    >>> met onderaan ook een alfabetische familienamenlijst + korte uitleg per naam

4) Niet altijd evident om een beroepsnaam te herkennen,
a) verdwenen beroepen & ambten : 
    zo De Bleecker(e) (=zij die voor de 'hogere' klasse de was op zonnige weiden 'bleekten' toen er nog geen witter-dan-wit wasproducten waren,
b) vooral moeilijk met die 'beroepsbijnamen'
    zo Tang(h)e > smid  -  Biebuijck > imker  -  de Zutter(e) / de Sutter(e) > de Zitter(e) : kleer- of schoenmaker

Ziezo, voldoende info om zelf op verkenning te gaan; zo niet, laat maar weten via deze forumbalk :
want : "2 hoofden :-) :-) weten meer dan 1 en... 3 hoofden :-) :-) :-) weten meer dan 2"
mvg, Greta

greetjepittery
greetjepittery
Moderator
Berichten: 2104
Stamboom : Grafisch
Stamboom bekijken
Ook hier nog een uitgebreide lijst met familienamen op basis van een beroep :
"Namen in de Lage Landen, 1250 - 1300"
De 13de eeuw is niet meteen ons werkgebied,
maar... veel familienamen stammen uit die tijd.
Zo was de stamvader van de fameuze Pistorius blijkbaar een bakker  ;-)
http://www.keesn.nl/name13/nl4_list_by.htm

greetjepittery
greetjepittery
Moderator
Berichten: 2104
Stamboom : Grafisch
Stamboom bekijken
In aanvulling bij puntje 4b van de openingstekst nog een aantal
niet zo herkenbare beroepsnamen die oorspronkelijk bijnamen waren :
- Biebuyck (en var.) : http://nl.geneanet.org/forum/?topic=520421.0
- Carette (en var.) : http://nl.geneanet.org/forum/?topic=543653.0
- Stuyts (en var.) : http://nl.geneanet.org/forum/?topic=543658.0
- Ook nog 38 van deze oeroude beroepsbijnamen, vermeld in hiervoor gegeven link,
  maar helemaal naar beneden scrollen, na de beroeps- en bijnamen : 
  http://www.keesn.nl/name13/nl4_list_by.htm

greetjepittery
greetjepittery
Moderator
Berichten: 2104
Stamboom : Grafisch
Stamboom bekijken
In aansluiting op voorgaande en het gerelateerde topic over oude beroepen (2blz.), kunnen dus

- dankzij achternamen heel wat verdwenen beroepen worden ontdekt die we nu niet meer kennen,
  zoals  Parmentier (kleermaker van mooie kleren, eig. bewerker van fijne, kostbare stoffen),
  Standaert (> vaandeldrager), Stampaert (>olieslager), enz.

- Anderzijds zijn er beroepsfamilienamen die we in onze tijd niet meer herkennen
  namelijk namen die ontstaan zijn als een soort bijnaam, zoals : Suyckerbu(y)ck (suikerbakker), Biebuyck (imker, > bijenkorf).
  En, Callewaert (kale waard), Schillewaert (schele waard > kust 'e' klinkt als è), met herbergiers als patriarchen.

-  Rondom dit beroep bestaan er diverse namen : Herbergh(e), Van Lerberghe (Fr.), (de) Tavernier, en wellicht nog andere...
  In aktes kom ik overigens in 2 streken (Leffinge en Moerkerke) de combinatie baas-brouwer herbergier tegen...
  de tijd dat ieder dorp zijn eigen bier brouwde, vandaar ook de populaire namen : de Brouwer(e) en de Brauwer(e), Brouwer(s).
  Herbergen of kroegen (NL) waren er tot medio vorige eeuw in bijna iedere straat en zowat één van de populairste 'bijberoepen'.

NB - Alle opgesomde namen hebben natuurlijk nog hun (talrijke) varianten; soms ook met andere beginletter zoals Kalewaert.
        Even naar boven scrollen, zo voorgaande tekstjes + linkjes nog niet doorgenomen.

greetjepittery
greetjepittery
Moderator
Berichten: 2104
Stamboom : Grafisch
Stamboom bekijken
Bij volgende 'beroepsfamilienamen' stellen we vast dat "niets is wat het lijkt te zijn"...

(1) DE KEYZER (+ varianten zoals De Keijser-e)
Onlangs ontdekte ik bij één van mijn D.K. voorvaders dat hij een kwartierstaat zou hebben tot aan Karel de Grote en verder...
Bij nader toezien bleek dat de al te enthousiaste 'genealoog' zijn D.K. voorvader (die ook de mijne is) aan een welvarend
D.K.geslacht van "2 provincies verder" had gekoppeld en dat terwijl mijn en zijn D.K.'s kleine pachters waren rond 1600
van een boerderij met wat grond... Nu, deze D.K.-D.K. aankoppeling rammelt langs alle kanten, klopt niet!
Merk op dat er te lande nogal wat D.K. families zijn met wellicht tal van andere patriarchen!
Gewoon afgaand op oorsprong & betekenis van deze familienaam, die begon als bijnaam :
een 'keizer' van een schuttersgilde en... die waren alom verspreid!

(2) DE KONINCK (+ vele varianten, ook De Ceuninck en var.)
Ook hier weer hoofd van een middeleeuwse boogschuters,- of andere gilde! Mooi fragment uit Kortrijk van 1394 :
"Den coninc van den scutters te Curtrike doe de papegay gescoten was." (dr. F. De Brabandere)

(3) CARDINAEL (+ var.) en (De) Bisschop (> Biscop, Buscop)
Genoemd naar één of ander verband met een bisschop of kardinaal, zo het fragment uit 1376 bij FDB :
"Diederijc Bisscop, gheseint te Ludike opt ghenechte daer de bisschop sat";
kreeg blijkbaar deze naam omdat hij als stadsbode geregeld naar de bisschop van Luik werd gestuurd.

(4) CARMELIET, DE MUNCK / DE MEUNINCK (en vele var.), DE PRIESTER(E), DE PA(E)PE
Blijkbaar een ander verhaal van een verre voorvader die "zijn kap over de haag had gegooid",
een ex pater dus. Idem De Munck, De Meuninck : (ex) monnik (kloosterling).
Van De Priester(e) werd 'geroddeld' dat de patriarch een kind van een priester zou geweest zijn...
Over de Pape (> paus) gaan allerlei theorieën... Een patriarch die kind was van een priester of
een buitengewoon pausgezinde katholiek. Of, het verhaal van de edelman uit Rotselaar (met nazaten te Kaprijke...)
die het klooster introk na het overlijden van zijn geliefde jonge vrouw...
Mogelijks kloppen al deze verhalen en - dus - bestaan er van hiervoor besproken namen, heel veel verschillende takken!

Sommigen maken er een project van om zoveel mogelijk naamdragers van hun achternaam (en var.) op te sporen, maar...
met beroepsnamen moet men er van uitgaan dat het hier meestal om (heel) veel verschillende geslachten gaat
(zoals ook De Backer, De Meulenaer, De Smedt/De Smit, Timmerman(s)/Temmerman, enz.).

Plaats reactie

Terug naar “Hulpwetenschappen, o.a. naam- en plaatskunde, dialecten, heraldiek”